Sıfır Araç Fiyatları Hangi Ayda Artar? 5 Yıllık Veri

Veri ve yöntem

"Zam gelmeden alayım" cümlesini herkes kurar; biz hangi ayda kurulması gerektiğini ölçtük. Bu yazıdaki her sayı, KaçaBiter'in Ocak 2022'den Ekim 2026'e uzanan 58 aylıkliste arşivinden, sayfa her yeniden üretildiğinde yeniden hesaplanır; yani okuduğunuz tablo bir sonraki ay kendini günceller.

• Kapsam: binek otomobiller, satıştaki (güncel model yılı) donanımlar.
• Ölçü 1, zam gören pay: o ay fiyatı bir önceki aya göre artan donanımların, satıştaki tüm donanımlara oranı. "Kaç araç zamlandı?" sorusuna cevap verir.
• Ölçü 2, ortalama zam büyüklüğü: zamlanan donanımlarda ortalama artış yüzdesi. "Zam ne kadar sert?" sorusuna cevap verir.
• Ocak ayı ayrı ele alınır: Ocak'ta listeye yeni model yılı eklenir, karşılaştırma bir önceki model yılı üzerinden yapılır.

Aylara göre zam sıklığı

Aşağıdaki tablo, her takvim ayının 5 yıllık ortalamasıdır. Çubuk, zam gören payı gösterir.

İki örüntü net. Birincisi, ilkbahar: Mart'ta başlayan hareket Nisan ve Mayıs'ta zirve yapar; üreticiler yılın ilk çeyreğindeki kur ve maliyet artışlarını bu dönemde listeye yansıtır. İkincisi, yaz: Haziran ve Temmuz'da zam gören pay ilkbahara göre biraz düşer ama zamların büyüklüğü yılın en yüksek seviyesine çıkar. Sonbahar ve kış, özellikle Kasım ve Şubat, en sakin aylardır. İndirim gören pay ise yıl boyunca birkaç yüzdeyi aşmaz: Türkiye'de liste fiyatı neredeyse hiç geri gelmez; indirim kampanya olarak gelir ve listeye yazılmaz.

Ocak: model yılı geçişi ve yeniden değerleme

Ocak iki nedenle özeldir. Listeye yeni model yılı eklenir ve üreticilerin çoğu yeni yılın fiyatını henüz bildirmediği için satıştaki donanımların büyük bölümü bir önceki model yılı üzerinden fiyatlanmaya devam eder. Aynı zamanda ÖTV matrah eşikleri değişmese de MTV, harç ve çeşitli maliyetler yeniden değerleme oranıyla artar; döviz kuru yılbaşı itibarıyla yeniden fiyatlanır.

Ocak'ta fiyatı değişen donanımların ortalama %95'i zam yönündedir; Ocak 2026'ta 434 donanım fiyat değiştirdi ve ortalama zam +%3,4 oldu. Ocak zammı genellikle Nisan-Mayıs zammından küçüktür; asıl "yeni yıl fiyatı" Şubat-Mayıs arasında, model yılı değerleri dolarken belirir. Bu nedenle Ocak listesindeki fiyatları "yeni yılın fiyatı" sanmak yanıltır; nasıl okunacağını kasko değeri yazısında anlattık.

Haziran-Temmuz: mevzuat ayları

Yaz zamlarının sertliği tesadüf değildir; Türkiye'de otomobil vergilerini değiştiren kararların çoğu Haziran-Temmuz'da yayımlanır. Arşivimizdeki üç büyük yaz dalgası üç karara denk gelir:

• Haziran 2022: sigorta sektörü değerleme kayıtlarında toplu güncelleme; o ay satıştaki donanımların büyük çoğunluğu aynı anda yeniden fiyatlandı.
• Temmuz 2023: KDV genel oranı %18'den %20'ye çıktı (10 Temmuz) ve aynı dönemde ÖTV matrah eşikleri güncellendi; Temmuz 2023, arşivdeki en sert zam ayıdır.
• Temmuz 2025: 10115 sayılı Karar'la ÖTV oranları ve eşikleri yeniden belirlendi; listeler aynı hafta güncellendi.

Mevzuat değişikliği olmayan yıllarda (2024 ve 2026) yaz sakin geçti. Yani yaz zammı bir "mevsim" değil, bir karar riskidir: Haziran'da Resmî Gazete'yi izlemek, fiyat listesini izlemek kadar önemlidir. ÖTV dilimlerinin nasıl çalıştığını ÖTV yazısında anlattık.

Yıl yıl: fiyatlar ne kadar arttı?

Aynı donanımın aynı model yılı için Şubat'tan yılın son listesine kadar medyan değişimi. Şubat'ı başlangıç aldık; Ocak'ta yeni model yılı fiyatları henüz eksik olduğundan yıl içi karşılaştırma Şubat'tan itibaren sağlıklı.

Yıl içi artışın dağılımı dengesizdir: 2023'te artışın yarısından fazlası tek bir ayda (Temmuz) geldi. "Yılda şu kadar zam" ortalaması, hangi ay alındığına bağlı olarak on binlerce liralık fark yaratır. Aylık raporlarda her ayın zam ve indirim özeti sabit olarak tutulur: rapor arşivi.

Ne zaman almalı?

1. Kasım-Şubat penceresi istatistiksel olarak en sakin dönemdir; üstelik yıl sonu bayilerin hedef baskısıyla kampanyaların yoğunlaştığı aylar da bunlardır. Aralık'ta alınan aracın bir sonraki yıl "bir yaş büyük" olacağını hesaba katın; model yılı etkisini ayrıca ölçtük.
2. Mart'tan önce karar verin. Nisan-Mayıs zammı en düzenli olanıdır; her yıl gelir ve pay olarak en geniştir.
3. Haziran'da Resmî Gazete'ye bakın. ÖTV veya KDV kararı söylentisi varsa teslimatı Temmuz'a sarkan siparişlerde fiyat sabitleme şart.
4. Sipariş tarihi değil, fatura tarihi. Çoğu bayi sözleşmesi liste fiyatı değişikliğini alıcıya yansıtır. 30 günü aşan teslimatlarda sabitleme maddesi isteyin.

Bu analizin sınırları

• Liste fiyatı ile kampanya fiyatı aynı şey değil. Listenin sakin olduğu aylarda bayi indirimleri de değişir; burada yalnız liste hareketini ölçüyoruz.
• Beş yıl, mevsimsellik için kısa bir örneklem; 2022-2023'teki yüksek enflasyon dönemi ortalamaları yukarı çeker. Dönem tablosundaki yıl yıl kırılım bu yüzden tabloya eklendi.
• Donanım sayısı yıl içinde değişir (yeni modeller eklenir, eskiler çıkar); pay hesapları her ayın kendi satıştaki donanım sayısına bölünür.
• Geçmiş örüntü gelecek için garanti değildir; özellikle vergi kararları takvime bağlı olmayabilir.