Engelli ÖTV Muafiyetli Araç Alımı 2026: Şartlar ve Limit

2026 özeti

2026'da üç değişiklik birden devrede: parasal sınır Ocak'ta 2.290.200 TL'den 2.873.900 TL'ye çıktı (Seri No: 16 tebliğ), Nisan'da 7577 sayılı Kanun'la %40 ve üzeri ortopedik engeli olup sürücü belgesi alamayanlar yeniden kapsama alındı ve bu grubun uygulama usulü Seri No: 17 tebliğle belirlendi. Yerli katkı ve 10 yıl kuralları ise 2025'ten devam ediyor.

Kimler yararlanabilir?

ÖTV Kanunu'nun 7/2 maddesi üç ayrı grubu kapsar; şartları birbirinden farklıdır.

1. Engel oranı %90 ve üzeri olanlar

Engelin türü önemli değildir; görme, işitme, zihinsel veya bedensel olabilir. Aracı engellinin kendisi kullanmak zorunda değildir, sürücü belgesi aranmaz. Araç, engelli adına tescil edilir ve onun ihtiyaçları için üçüncü kişiler (aile bireyleri, bakıcı) tarafından kullanılabilir. 18 yaş altındakiler adına işlemleri veli veya vasi yürütür.

2. Özel tertibatlı araç kullanan ortopedik engelliler

Engel oranı %90'ın altında olsa da, sağlık kurulu raporunda "özel tertibatlı araç kullanabilir" ibaresi bulunan ve buna uygun sürücü belgesi (H sınıfı veya kısıtlamalı B) olan kişiler, raporda belirtilen tertibata (sol ayak gaz, el gazı, direksiyon topuzu vb.) sahip aracı kendileri kullanmak üzere muafiyetli alabilir. Tertibat aracın tescil belgesine işlenir.

3. Yeni: ortopedik engeli %40 ve üzeri olup sürücü belgesi alamayanlar

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrası boşluk 17 Nisan 2026'da 7577 sayılı Kanun'la dolduruldu. Ortopedik engel oranı %40 ve üzerinde olan ve bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişiler, ilk iktisapta ÖTV ödemeden araç alabilir. Birden fazla engeli olanlardaortopedik engel teşhisinin karşısındaki oranın %40 ve üzeri olması gerekir. Bu grubun aracı, birinci gruptaki gibi, engelli adına tescil edilir ve başkası tarafından kullanılır.

Hangi araçlar alınabilir?

• Bedel sınırı: ÖTV ve diğer tüm vergiler dahil satış bedeli 2.873.900 TL'yi aşmamalı. Sınır, ÖTV'siz ödenecek tutara değil, aracın normal (ÖTV'li) fiyatına bakılarak uygulanır. Her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
• Yerli katkı: aracın model ve versiyon bazında en az %40 yerli katkı oranına sahip olması gerekir. Hangi versiyonların bu şartı sağladığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilir; bayinizden "yerli katkı belgesi"ni isteyin. İthal bir modelin Türkiye'de montajı tek başına yeterli değildir.
• Motor hacmi sınırı yok: eski uygulamadaki 1.600 cm³ ve 2.800 cm³ sınırları kalktı; bedel ve yerli katkı şartını sağlayan her binek otomobil, panelvan, pick-up ve arazi taşıtı kapsamdadır. Motosikletler (87.11) de kapsama alınmıştır.
• Sıfır olmalı: istisna "ilk iktisap"ta uygulanır; ikinci el araçta ÖTV zaten yoktur. Engelliden engelliye devir ayrı bir başlıktır (aşağıda).

Limit ve ödenecek fiyat nasıl hesaplanır?

Engelli alımında fatura, aracın ÖTV'siz bedeli üzerinden kesilir; KDV normal şekilde (%20) hesaplanır. Dolayısıyla ödenecek tutar matrah × 1,20'dir. Örnek:

Aynı aracın matrahı 1.270.000 TL olsaydı normal fiyat 2.895.600 TL'ye çıkar ve sınırı aşardı; muafiyet tamamen kaybolurdu. Sınır "kısmen" uygulanmaz, ya tamamen vardır ya yoktur. Bu yüzden sınıra yakın modellerde bayiler fiyatı sınırın hemen altında tutacak kampanya yapar; önemli olanfatura tarihindeki fiyatın sınırın altında kalmasıdır, liste fiyatının değil.

ÖTV dilimlerinin nasıl çalıştığını ve ters hesabı ÖTV nedir yazısında ayrıntılı anlattık.

5 yıl ve 10 yıl kuralları

• 5 yıl: muafiyetli alınan araç, ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden engelli olmayan birine satılırsa, alınmayan ÖTV (ilk iktisaptaki matrah ve satış tarihindeki oran üzerinden) ödenir. 5 yıl dolduktan sonra araç herkese ÖTV ödenmeden satılabilir.
• 10 yıl: 27 Aralık 2024'te yürürlüğe giren 7537 sayılı Kanun'la, yeniden muafiyetli araç alabilmek için beklenecek süre 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Süre ilk iktisap tarihinden işler ve araç satılsa da sıfırlanmaz: 2026'da alınan araç 2031'de satılabilir ama yeni muafiyetli araç 2036'dan önce alınamaz.
• Engelliden engelliye devir: alıcı da istisna şartlarını taşıyorsa araç 5 yıl dolmadan ÖTV ödenmeden devredilebilir; işlem vergi dairesi onayıyla yapılır ve alıcının 10 yıllık hakkı bu devirle kullanılmış sayılır.
• Vefat: araç mirasçılara veraset yoluyla geçer; bu geçiş tek başına ÖTV doğurmaz. Mirasçılar aracı 5 yıl dolmadan üçüncü kişiye satarsa ÖTV gündeme gelir.

Belgeler ve süreç

1. Sağlık kurulu raporu. Yetkili hastaneden, "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik"e göre düzenlenmiş rapor. Raporda engel oranı; 2. grup için özel tertibat ibaresi; 3. grup için ortopedik engel oranı ve sürücü belgesi alamayacağı bilgisi açıkça yer almalı.
2. Sürücü belgesi (yalnız 2. grup): raporda belirtilen tertibata uygun H sınıfı veya kısıtlama kodlu B sınıfı belge.
3. Araç seçimi ve bayi. Bayi, aracın yerli katkı belgesini ve ÖTV'li fiyatının sınırın altında kaldığını gösteren proforma faturayı hazırlar. Fatura ÖTV'siz kesilir; ÖTV mükellefi (distribütör) (2A) numaralı ÖTV beyannamesini istisna kapsamında verir.
4. Vergi dairesi. Rapor, kimlik, gerekiyorsa vasi kararı ve fatura ile başvuru; dairenin düzenlediği yazı tescilde kullanılır.
5. Tescil. Noterde araç engelli adına tescil edilir; tescil belgesine istisna şerhi ve varsa tertibat bilgisi işlenir. 5 yıllık satış kısıtı bu şerhle takip edilir.

Süreç bayiden bayiye değişir; bazı markaların "engelli satış danışmanı" vardır ve vergi dairesi adımını büyük ölçüde onlar yürütür.

KDV ve MTV

KDV istisnası yoktur. Binek araçlarda %20 KDV, ÖTV'siz matrah üzerinden ödenir. Yalnızca özel tertibatın kendisi (ekipman) için bazı durumlarda KDV istisnası uygulanabilir.

MTV istisnası vardır. Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 4/c maddesi, engel oranı %90 ve üzeri olanların adına kayıtlı taşıtlar ile özel tertibatlı taşıtları MTV'den istisna tutar. Tescilden sonra vergi dairesine ayrıca başvurulur. 2026 MTV tutarlarını MTV 2026 yazısında bulabilirsiniz.

Dikkat edilecekler

• Sınır, kampanya fiyatına bakar. Liste fiyatı sınırın üstünde olan bir model, fatura tarihindeki kampanya fiyatıyla sınırın altına inebilir; tersi de olur. Teslimat uzarsa fiyat değişebileceğinden sözleşmede fiyat sabitleme talep edin.
• Yerli katkı listesi değişir. Aynı modelin farklı versiyonları farklı katkı oranı taşıyabilir; bayinin yazılı teyidini alın.
• Rapor geçerliliği. Süreli raporlarda alım tarihinde rapor geçerli olmalı; "sürekli" ibaresi olan raporlar için yenileme gerekmez.
• Anayasa Mahkemesi süreci. 10 yıl ve yerli katkı şartlarının iptali için açılan dava sürüyor; karar çıkarsa kuralların değişebileceğini göz önünde tutun.
• Aracı kimin kullanacağı. 1. ve 3. gruplarda araç engelli için kullanılmalı; bu şartın ihlali tespit edilirse ÖTV ve cezası istenebilir.